به گزارش آوای اقتصاد
به نقل از تجارت نیوز، بازار جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ همچنان در حال گسترش است، اما آمار ماههای اخیر نشان میدهد که رشد این صنعت دیگر در همه مناطق با یک سرعت اتفاق نمیافتد. در برخی بازارها، مشوقهای دولتی و عرضه مدلهای اقتصادیتر باعث افزایش تقاضا شدهاند، در حالی که در برخی دیگر، پایان حمایتهای مالی و تغییر رفتار مصرفکنندگان فشار بیشتری بر فروش وارد کرده است.
بر اساس دادههای Benchmark Mineral Intelligence، در آگوست ۲۰۲۶ حدود ۱.۸۳ میلیون دستگاه خودروی برقی در سراسر جهان به فروش رسیده است. این رقم در مقایسه با آگوست سال ۲۰۲۵ تنها ۲ درصد افزایش دارد و نشان میدهد سرعت رشد بازار جهانی نسبت به دورههای قبلی کاهش پیدا کرده است.
با این حال، تصویر هشتماهه بازار همچنان مثبت است. از ژانویه تا پایان آگوست ۲۰۲۶، فروش جهانی خودروهای برقی به ۱۳.۴ میلیون دستگاه رسیده که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۴ درصد بیشتر است.
این ارقام در ظاهر از ادامه رشد بازار خبر میدهند، اما بررسی منطقهای نشان میدهد پشت این رشد کلی، شرایط بسیار متفاوتی در جریان است. اروپا با سرعت زیادی در حال توسعه بازار خود است، چین همچنان حجم عظیمی از فروش جهانی را در اختیار دارد و آمریکای شمالی با افت قابل توجهی مواجه شده است.
اروپا با رشد ۳۶ درصدی به موتور بازار تبدیل شد
اروپا در آگوست یکی از چشمگیرترین عملکردهای خود را در بازار خودروهای برقی به ثبت رساند. فروش خودروهای برقی در این منطقه با افزایش ۳۶ درصدی نسبت به آگوست سال گذشته به حدود ۳۸۰ هزار دستگاه رسید.
البته فروش ماهانه اروپا نسبت به جولای ۱۵ درصد کاهش داشته است. این افت را نمیتوان لزوماً نشانه ضعف بازار دانست، زیرا کاهش فروش در ماههای تابستان تا حدی یک روند معمول در بازار خودرو اروپا محسوب میشود.
اگر عملکرد هشتماهه را در نظر بگیریم، وضعیت اروپا حتی روشنتر میشود. از ابتدای ژانویه تا پایان آگوست، حدود ۳.۳ میلیون خودروی برقی در این منطقه به فروش رسیده که نشاندهنده رشد ۲۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
چنین رشدی نشان میدهد خودروهای برقی در اروپا در حال عبور از مرحله یک بازار محدود و تخصصی هستند و به بخش مهمتری از بازار خودرو تبدیل میشوند.
افزایش تنوع مدلها، عرضه خودروهای ارزانتر و حمایتهای دولتی از جمله عواملی هستند که در برخی کشورهای اروپایی تقاضا را تقویت کردهاند. در کنار این عوامل، افزایش هزینههای سوخت نیز میتواند بخشی از مصرفکنندگان را به سمت خودروهایی با هزینه استفاده پایینتر سوق دهد.
فرانسه، آلمان و بریتانیا همچنان بازیگران اصلی اروپا هستند
بخش قابل توجهی از رشد بازار اروپا از سه بازار بزرگ این منطقه یعنی فرانسه، آلمان و بریتانیا میآید. این سه کشور در مجموع بیش از نیمی از فروش خودروهای برقی اروپا را به خود اختصاص دادهاند و همچنان نقش مهمی در روند صعودی بازار دارند.
فرانسه در ماه آگوست عملکرد قابل توجهی داشت و سهم خودروهای برقی از بازار خودرو در این کشور به رکورد ۴۱ درصد رسید. این میزان نفوذ نشان میدهد خودروهای برقی در برخی بازارهای اروپایی دیگر تنها یک گزینه جایگزین نیستند و سهم قابل توجهی از خریدهای جدید را تشکیل میدهند.
اسپانیا نیز میتواند در ادامه سال به یکی دیگر از بازارهای مهم رشد در اروپا تبدیل شود. این کشور از ۴ آگوست اجرای برنامه جدید یارانهای Auto+ را آغاز کرد. این طرح میتواند برای خرید یک خودروی سواری برقی جدید حداکثر ۴۵۰۰ یورو، معادل حدود ۵۱۹۰ دلار، مشوق پایه در نظر بگیرد.
بودجه این برنامه برای سال ۲۰۲۶ حدود ۴۰۰ میلیون یورو، معادل تقریباً ۴۶۵ میلیون دلار، تعیین شده است. Auto+ جایگزین برنامه MOVES III شده که در پایان سال ۲۰۲۵ به پایان رسید.
همزمان، سهم خودروهای برقی در بازار اسپانیا نیز افزایش یافته است. نفوذ این خودروها از ۱۸ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲۰ درصد در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ رسیده است. ادامه حمایتهای مالی میتواند به تثبیت این روند در ماههای آینده کمک کند.
آمریکای شمالی در مسیر متفاوتی حرکت میکند
در نقطه مقابل اروپا، آمریکای شمالی یکی از ضعیفترین عملکردهای بازار جهانی خودروهای برقی را ثبت کرده است.
فروش خودروهای برقی در این منطقه طی آگوست ۲۰۲۶ با کاهش ۳۳ درصدی نسبت به سال گذشته به حدود ۱۴۰ هزار دستگاه رسید. افت فروش از ابتدای سال نیز قابل توجه بوده و در هشت ماه نخست ۲۰۲۶، بازار آمریکای شمالی با کاهش ۲۱ درصدی مواجه شده است.
بخش مهمی از این افت به ایالات متحده مربوط میشود و زمانبندی مشوقهای مالیاتی خودروهای برقی در این کشور نیز نقش مهمی در ارقام سالانه داشته است.
پیش از پایان اعتبار مالیاتی فدرال خودروهای برقی در سپتامبر ۲۰۲۵، تعداد زیادی از مصرفکنندگان برای استفاده از این مشوقها خرید خود را جلو انداختند. در نتیجه، فروش در ماههای مشابه سال گذشته به شکل غیرعادی بالا بود.
اکنون مقایسه فروش آگوست ۲۰۲۶ با آن دوره پرتقاضا باعث شده افت سالانه بسیار شدید به نظر برسد. با این حال، افزایش جزئی فروش خودروهای برقی در آمریکا نسبت به جولای نشان میدهد شرایط واقعی بازار ممکن است به اندازه ارقام سالانه منفی نباشد.
خودروهای هیبریدی بخشی از مشتریان را جذب کردهاند
یکی دیگر از تغییرات قابل توجه در آمریکای شمالی، افزایش توجه مصرفکنندگان به خودروهای هیبریدی است.
بخشی از خریدارانی که ممکن بود میان خودروهای بنزینی و تمامبرقی انتخاب کنند، اکنون خودروهای هیبریدی را به عنوان گزینهای میانی در نظر میگیرند. نگرانی درباره قیمت خودروهای برقی، میزان برد، دسترسی به ایستگاههای شارژ و آینده مشوقهای دولتی از جمله عواملی است که میتواند در این تصمیم نقش داشته باشد.
این وضعیت نشان میدهد رشد خودروهای برقی صرفاً به فناوری و قیمت خود خودرو وابسته نیست. سیاستهای دولتی و وضعیت زیرساخت شارژ نیز میتوانند در مدت کوتاهی مسیر تقاضا را تغییر دهند.
از همین رو، سپتامبر ۲۰۲۶ میتواند برای بازار آمریکا ماه دشواری باشد؛ زیرا در سپتامبر سال گذشته، موج بزرگی از خریدها پیش از پایان مشوقهای فدرال شکل گرفت و مقایسه با آن دوره فشار بیشتری بر آمار امسال وارد میکند.
وضعیت کانادا با آمریکا تفاوت دارد
کانادا نیز در بازار خودروهای برقی مسیر متفاوتی را دنبال میکند. نخستین دوره ششماهه واردات خودروهای برقی ساخت چین با تعرفه پایینتر در ۳۱ آگوست به پایان رسید.
از مجموع ۲۴۵۰۰ مجوز موجود برای این دوره، ۱۵۶۰۳ مجوز مورد استفاده قرار گرفت. این میزان معادل تقریباً ۶۴ درصد سهمیه اختصاصیافته است.
مجوزهای استفادهنشده به دوره دوم منتقل شدهاند که از اول سپتامبر آغاز شده است. در نتیجه، تولیدکنندگان میتوانند تا پایان فوریه ۲۰۲۷ به بیش از ۳۳۰۰۰ مجوز دسترسی داشته باشند.
این سیاست میتواند بر حضور خودروهای برقی ساخت چین در بازار کانادا و همچنین ترکیب عرضه خودروهای برقی در این کشور تأثیر بگذارد.
چین همچنان بزرگترین بازار خودروهای برقی جهان است
چین با وجود کاهش فروش سالانه، همچنان فاصله قابل توجهی با سایر بازارهای جهان دارد. در آگوست ۲۰۲۶ حدود ۱.۰۳ میلیون دستگاه خودروی برقی در این کشور فروخته شد.
این رقم نسبت به آگوست سال گذشته ۱۱ درصد کاهش داشته، اما در مقایسه با جولای ۴ درصد افزایش نشان میدهد.
کاهش سالانه آگوست نسبت به افت ۵ درصدی ماه جولای بیشتر بوده است. با این حال، Benchmark Mineral Intelligence معتقد است این تغییر لزوماً به معنای سقوط ناگهانی تقاضای واقعی نیست و بخشی از آن به مقایسه با عملکرد بسیار قدرتمند آگوست ۲۰۲۵ مربوط میشود.
اهمیت بازار چین تنها به حجم فروش آن محدود نمیشود. خودروهای برقی برای چهارمین ماه متوالی بیش از ۶۰ درصد فروش خودروهای سواری این کشور را تشکیل دادهاند.
این سطح از نفوذ نشان میدهد تغییر ساختار بازار خودرو در چین بسیار جلوتر از بسیاری از کشورهای دیگر حرکت کرده است. کاهش هزینههای جاری خودروهای برقی و افزایش تنوع مدلها نیز به تقویت این روند کمک کردهاند.
خودروسازان چینی برای رشد بیشتر به بازارهای خارجی نگاه میکنند
کاهش نسبی تقاضای داخلی باعث نشده خودروسازان چینی از توسعه بازار خودروهای برقی دست بکشند. برعکس، صادرات به یکی از مسیرهای مهم رشد شرکتهای چینی تبدیل شده است.
در آگوست ۲۰۲۶، صادرات خودروهای انرژی نو یا NEV چین نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۱۵۰ درصد افزایش یافت و به حدود ۵۱۸ هزار دستگاه رسید. این رقم یک رکورد ماهانه جدید محسوب میشود.
مجموع صادرات خودروهای انرژی نو چین از ابتدای سال ۲۰۲۶ نیز از ۳.۳ میلیون دستگاه فراتر رفته است.
شرکت BYD همچنان بزرگترین صادرکننده خودروهای انرژی نو چین محسوب میشود و برای دومین بار در سال جاری هدف فروش بینالمللی خود را افزایش داده است.
افزایش صادرات چین میتواند ساختار رقابت در بازارهای جهانی را نیز تغییر دهد. ورود تعداد بیشتری از خودروهای چینی به اروپا و سایر بازارها، خودروسازان سنتی را با فشار بیشتری برای کاهش قیمت، افزایش برد و ارائه فناوریهای رقابتی مواجه خواهد کرد.
بازارهای خارج از قطبهای سنتی هم در حال رشد هستند
در کنار چین، اروپا و آمریکای شمالی، بازارهای دیگر جهان نیز نشانههایی از رشد سریع نشان میدهند.
فروش خودروهای برقی در سایر نقاط جهان در آگوست به حدود ۲۹۰ هزار دستگاه رسید که نسبت به سال گذشته ۹۷ درصد افزایش داشته است. فروش این گروه از بازارها از ابتدای سال نیز به حدود ۲ میلیون دستگاه رسیده و رشد سالانه آن ۹۷ درصد بوده است.
این ارقام نشان میدهند مرحله بعدی رشد خودروهای برقی ممکن است تنها به بازارهای پیشرو محدود نباشد. کشورهایی که در سالهای گذشته سهم نسبتاً کوچکی از بازار خودروهای برقی داشتند، اکنون میتوانند به منابع جدید رشد تبدیل شوند.
در چنین بازارهایی، قیمت خودرو، دسترسی به مدلهای اقتصادی، زیرساخت شارژ و سیاستهای حمایتی دولتها احتمالاً نقش تعیینکنندهای خواهند داشت.
تصویر کلی بازار خودروهای برقی در آگوست ۲۰۲۶
عملکرد مناطق مختلف در آگوست تفاوت زیادی داشته است. چین با ۱.۰۳ میلیون دستگاه همچنان بزرگترین بازار بوده، در حالی که اروپا ۳۸۰ هزار دستگاه و آمریکای شمالی ۱۴۰ هزار دستگاه فروش داشتهاند. سایر بازارهای جهان نیز حدود ۲۹۰ هزار دستگاه به فروش رساندهاند.
در مجموع، بازار جهانی به رقم ۱.۸۳ میلیون دستگاه رسیده است. بنابراین، اگرچه رشد سالانه تنها ۲ درصد بوده، اما حجم فروش همچنان نشاندهنده اندازه بسیار بزرگ بازار جهانی خودروهای برقی است.
در هشت ماه نخست سال نیز چین حدود ۶.۹ میلیون دستگاه، اروپا ۳.۳ میلیون دستگاه و آمریکای شمالی حدود ۱ میلیون دستگاه فروش داشتهاند. سایر بازارها نیز حدود ۲ میلیون دستگاه به ثبت رساندهاند.
این تفاوتها نشان میدهد که بازار خودروهای برقی دیگر یک بازار یکپارچه نیست و هر منطقه بر اساس سیاستهای اقتصادی، مشوقهای دولتی، قیمت سوخت، قدرت خرید مصرفکنندگان و وضعیت زیرساخت شارژ مسیر متفاوتی را طی میکند.
چرا رشد خودروهای برقی دیگر یک روند یکدست نیست؟
دوران رشد سریع و تقریباً همسان خودروهای برقی در همه بازارها به نظر میرسد به پایان رسیده باشد. اکنون شرایط محلی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
در اروپا، ترکیب مشوقهای دولتی، مدلهای متنوعتر و تلاش برای عرضه خودروهای مقرونبهصرفهتر به افزایش فروش کمک کرده است. چین نیز به مرحلهای رسیده که خودروهای برقی در بخش بزرگی از بازار خودروهای سواری جایگاه تثبیتشدهای دارند.
در آمریکای شمالی اما تغییر سیاستهای حمایتی باعث شده سرعت رشد بازار کاهش پیدا کند. این وضعیت نشان میدهد حتی در بازاری بزرگ و توسعهیافته، مشوقهای مالی میتوانند تأثیر قابل توجهی بر زمان خرید مصرفکنندگان داشته باشند.
از سوی دیگر، رشد ۹۷ درصدی بازارهای خارج از سه قطب اصلی نشان میدهد ظرفیت توسعه خودروهای برقی هنوز بسیار بیشتر از چیزی است که آمار بازارهای سنتی نشان میدهد.
بازار خودروهای برقی هنوز در حال رشد است، اما بازی تغییر کرده
آمار آگوست ۲۰۲۶ بیش از آنکه از توقف بازار خودروهای برقی خبر دهد، از تغییر شکل رشد این صنعت حکایت دارد. دیگر نمیتوان انتظار داشت فروش خودروهای برقی در تمام جهان همزمان و با نرخ یکسان افزایش پیدا کند.
رقابت آینده احتمالاً بیشتر بر سر ارائه خودروهایی با قیمت مناسب، برد قابل قبول، شارژ سریع و دسترسی آسان به زیرساخت خواهد بود. در همین حال، سیاستهای دولتی همچنان میتوانند در برخی کشورها سرعت پذیرش خودروهای برقی را به شکل محسوسی تغییر دهند.
برای خودروسازان نیز رشد صادرات چین یک تحول مهم است. افزایش بیش از ۱۵۰ درصدی صادرات خودروهای انرژی نو در آگوست نشان میدهد شرکتهای چینی در حال تبدیل شدن به بازیگران جدی بازارهای بینالمللی هستند و این مسئله میتواند فشار رقابتی را در اروپا و سایر مناطق افزایش دهد.
در مجموع، فروش ۱۳.۴ میلیون خودروی برقی در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ نشان میدهد تقاضای جهانی همچنان در سطح بالایی قرار دارد. اما ادامه این روند به یک عامل واحد وابسته نیست؛ قیمت، فناوری، زیرساخت شارژ و سیاستهای حمایتی کشورها در کنار یکدیگر تعیین خواهند کرد که کدام بازارها در ماهها و سالهای آینده شتاب بیشتری بگیرند.
