شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵
حسین دشتیساعت ۱۶:۰۶

اشتباهات مرگبار و نکات ضروری که هنگام سیل و سیلاب باید بدانیم

با تشدید بارش ها و خطر وقوع سیل در برخی استان‌ها، جمعیت هلال احمر با انتشار توصیه‌هایی بر آمادگی پیش از بحران، پرهیز از حضور در بستر رودخانه‌ها و مسیر آب و خودداری از اقدامات پرخطر هنگام سیل تأکید کرد.

به گزارش آوای اقتصاد

به نقل از ایسنا جمعیت هلال احمر اعلام کرد: پیش از رسیدن سیل هنوز فرصت برای پیشگیری، آماده‌سازی و کاهش خسارت وجود دارد.

تخریب پوشش گیاهی، دستکاری نامناسب بستر رودخانه‌ها و ساخت‌وساز در حریم رودخانه و مسیرها می‌تواند خطر سیل را بیشتر کند.

اگر در منطقه سیل‌خیز زندگی می‌کنید، خانه را از قبل آماده کنید؛ با نظر متخصص، زیرزمین و بخش‌های آسیب‌پذیر ساختمان را در برابر نفوذ آب مقاوم کنید و برای فاضلاب خانه شیر یک‌طرفه در نظر بگیرید تا از برگشت آب و فاضلاب جلوگیری شود.

کیف شرایط اضطراری آماده کنید

همچنین توصیه شده است یک کیف شرایط اضطراری همیشه آماده باشد؛ شامل غذای کافی، داروهای ضروری، وسایل کمک‌های اولیه، چراغ‌قوه، وسایل ارتباطی و نسخه‌ای از مدارک مهم در پوشش ضد آب.

مدارک، وسایل ارزشمند و مواد خطرناک در محلی بالاتر از سطح احتمالی آب قرار داده شود.

در مناطق در معرض خطر نیز پیش از وقوع سیل و بر اساس توصیه مسئولان، تجهیزات لازم مانند کیسه شن یا موانع مناسب برای جلوگیری از ورود آب آماده شود.

بیمه خانه، محصولات کشاورزی و دام‌ها نیز در صورت امکان باید تحت پوشش مناسب قرار گیرد تا خسارت مالی سیل کمتر شود.

حاشیه رودخانه، مسیر و آبراهه شاید در هوای آرام جای دل‌انگیزی باشد، اما هنگام بارندگی و هشدار سیل جای چادر زدن یا پارک خودرو نیست؛ سیل همیشه فرصت هشدار دوباره نمی‌دهد.

هنگام سیل؛ به آب اعتماد نکنید

در بخش دیگری از این توصیه‌ها هلال احمر اعلام کرده است که وقتی هشدار سیل صادر می‌شود، اولین کار دور شدن از مسیر آب است. اگر دستور تخلیه داده شد، فورا حرکت کنید؛ این لحظه وقت جمع کردن وسایل، تماشا کردن یا فیلم گرفتن نیست. به مسیرهای اعلام شده بروید و خود را به منطقه مرتفع و دور از رودخانه، مسیر و آبراهه برسانید. یک جویبار آرام هم می‌تواند در چند لحظه به جریان خروشان تبدیل شود.

به آب سیلاب اعتماد نکنید و وارد آب نشوید؛ نه با پای پیاده، نه با موتور و نه با خودرو. حتی آب کم‌عمق در حال حرکت می‌تواند تعادل را بر هم بزند و هرگز برای امتحان کردن عمق آب نباید وارد آن شد.

اگر با خودرو به مسیر آب‌گرفته رسیدید، برگردید و مسیر دیگری انتخاب کنید. اگر خودرو در جریان سریع آب گرفتار شد، داخل خودرو بمانید و اگر آب داخل خودرو در حال بالا آمدن است، به سقف خودرو بروید و برای کمک علامت بدهید.

از پل‌هایی که آب با سرعت از روی آن‌ها یا اطرافشان عبور می‌کند نیز فاصله بگیرید؛ جریان سیل می‌تواند بدون هشدار به پل آسیب بزند.

سیلاب منظره‌ای برای عکاسی نیست و چند ثانیه فیلم گرفتن ممکن است چند ثانیه حیاتی برای نجات جان باشد.

از سفرهای غیرضروری اجتناب کنید

در ادامه این توصیه‌ها تأکید شده است: از حضور در بستر رودخانه‌ها جدا خودداری کنید، از صعود به ارتفاعات اجتناب کنید و از سفرهای غیرضروری پرهیز کنید. چنانچه سفر ضروری در پیش دارید، مقداری البسه گرم، آب آشامیدنی و خوراکی برای ۷۲ ساعت داخل خودرو قرار دهید.

همچنین شماره سه رقمی ۱۱۲ یا ندای امداد جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به صورت ۲۴ ساعته در خدمت هموطنان است. بر اساس این گزارش، پیشگیری اولین قدم نجات است و در برابر سیل، فاصله یعنی ایمنی.

اشتباهات مرگبار هنگام سیل/از توهم کنترل آب تا گرفتار شدن در خودرو

 سیل فقط زمانی خطرناک نیست که آب تا سقف خانه‌ها بالا بیاید؛ گاهی ۱۵ سانتی‌متر آب می‌تواند تعادل یک فرد بزرگسال را برهم بزند و ۳۰ سانتی‌متر آب، خودروی سواری را شناور کند. بر همین اساس، باید پیش از وقوع سیل خانواده‌ها در مناطق سیل‌خیز آماده و از خطراتی که حتی پس از فروکش کردن آب، جان مردم را تهدید می‌کنند، آگاه باشند.

یک خانواده در منطقه سیل‌خیز از همین امروز چه کارهایی باید انجام دهد؟ 

بر اساس مدل آمادگی خانوار که در آموزش‌های هلال‌احمر تدریس می‌شود، اقدامات به سه سطح تقسیم می‌شود:

 دانش و برنامه‌ریزی: نقشه خطر سیل محله خود را از شهرداری یا هلال‌احمر بگیرید و بدانید آیا خانه شما در پهنه خطر قرار دارد یا نه. همچنین مسیر تخلیه از خانه به نقطه امن را بشناسید و یک‌بار با خانواده تمرین کنید. شماره‌های اضطراری را در گوشی همه اعضای خانواده ذخیره و نقطه تجمع خانوادگی را تعیین کنید تا در صورت قطع ارتباط، همه بدانند کجا بروند.

تجهیزات: کیف اضطراری را که حاوی حداقل ۳ لیتر آب به‌ازای هر نفر برای ۷۲ ساعت، مواد غذایی کنسروی، چراغ‌قوه، رادیو باتری‌خور، شارژر همراه، داروهای ضروری، مدارک مهم در کیسه ضدآب، پول نقد، سوت و موارد مهم دیگر است، تهیه کنید.

 اقدامات فیزیکی: اگر در طبقه همکف هستید، وسایل برقی و مدارک را به ارتفاع بالاتر منتقل کنید.

دریچه‌های فاضلاب و کانال‌های آب‌های سطحی اطراف خانه را از زباله پاک کنید و اگر حیاط دارید، مسیر تخلیه آب را باز نگه دارید.

با ۳۰ سانتی‌متر آب خودروی شما شناور می‌شود!

به دلیل سه سازوکار روان‌شناختی و اجتماعی، مردم خطر آب را دست‌کم می‌گیرند:

خوش‌بینی: مغز انسان به‌طور طبیعی تمایل دارد احتمال وقوع رویدادهای منفی را برای خود کمتر از دیگران برآورد کند. فرد می‌گوید برای من اتفاق نمی‌افتد یا من کنترل اوضاع را در دست دارم.

توهم کنترل بر آب: آب در حالت عادی قابل مدیریت به نظر می‌رسد، اما نکته علمی این است که نیروی آب با سرعت و عمق به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد.

برای مثال، آب با عمق ۳۰ سانتی‌متر و سرعت ۳ متر بر ثانیه می‌تواند یک خودروی سواری را جابه‌جا کند. بسیاری از رانندگان این محاسبه فیزیکی را نمی‌دانند و فکر می‌کنند فقط کمی آب است.

تجربه‌های قبلی ناقص: کسی که بارها از یک مسیر آب‌گرفته عبور کرده و اتفاقی نیفتاده، این را شاهد عینی ایمنی تفسیر می‌کند، در حالی که هر رویداد سیلاب شرایط منحصربه‌فرد خود را دارد.

راه‌حل این است که آموزش‌های ما باید بر تجربه‌های شبیه‌سازی‌شده و اعداد و محاسبات ساده متمرکز شود، نه صرفاً توصیه‌های کلی.

آب با عمق ۱۵ سانتی‌متر تعادل فرد بزرگسال را بر هم می‌زند

مردم تصور درستی از خطر عبور یا توقف خودرو در مسیر سیلاب ندارند. تصور عمومی در این‌باره به‌شدت با واقعیت فیزیکی فاصله دارد. این یکی از شکاف‌های خطرناک دانش در مدیریت سیلاب است. اعداد دقیق را باید بدانیم.

آب با عمق ۱۵ سانتی‌متر می‌تواند تعادل یک فرد بزرگسال را بر هم بزند. آب با عمق ۳۰ سانتی‌متر می‌تواند یک خودروی سواری را شناور کند. آب با عمق ۶۰ سانتی‌متر می‌تواند یک خودروی شاسی‌بلند را جابه‌جا کند.

نکته بحرانی این است که بیشتر قربانیان سیلاب در ایران نه در خانه‌هایشان، بلکه در خودرو یا در حال عبور از مسیر آب‌گرفته جان می‌بازند. پیام آموزشی هلال‌احمر صریح و بدون استثناست:

«اگر آب روی جاده جریان دارد، حتی اگر کم‌عمق به نظر می‌رسد، از آن عبور نکنید. اگر خودرو در آب گیر کرد، فوراً خودرو را ترک کنید و به سمت ارتفاع بروید.»

مارهای سمی، برق گرفتگی و آب آلوده/خطرات پس از سیل

پس از فروکش کردن سیلاب، خطر تمام نشده است. فاز پس از سیل یکی از مراحل پرمخاطره‌ است و متأسفانه کمترین توجه آموزشی به آن می‌شود. خطرات اصلی عبارتند از آب آلوده، برق، سازه‌های آسیب‌دیده، گل‌ولای، حیوانات و سیلاب مجدد.

آب سیل حاوی فاضلاب، مواد شیمیایی و عوامل بیماری‌زاست و خطر بیماری‌های گوارشی و پوستی جدی است.

تا اطمینان از سالم بودن آب آشامیدنی، فقط باید از آب بسته‌بندی‌شده استفاده شود. خطر برق‌گرفتگی در ساختمان‌های آب‌گرفته بسیار بالاست.

تا زمانی که کارشناس برق ساختمان را تأیید نکرده، باید از روشن کردن کلیدهای برق خودداری شود. دیوارها و سقف‌ها ممکن است ترک خورده یا ناپایدار شده باشند.

قبل از ورود، باید از بیرون، ساختمان را از نظر ترک‌های عمیق و نشست بررسی کنیم. همچنین گل‌ولای سیل ممکن است حاوی اجسام تیز باشد؛ پس باید با دستکش و کفش مناسب پاکسازی انجام شود.

مارها و جوندگان در جست‌وجوی پناهگاه به خانه‌ها پناه می‌آورند. باید با احتیاط وارد فضاهای بسته شویم.

بارش حتی با شدت کمتر می‌تواند سیلاب جدید ایجاد کند، بنابراین باید به هشدارهای هواشناسی توجه شود.

انتهای پیام/+