به گزارش آوای اقتصاد، تهران – ۹ تیر ۱۴۰۵ | بازار طلای آنلاین در ایران طی سالهای اخیر به یکی از محبوبترین بسترهای سرمایهگذاری خرد تبدیل شده است؛ بازاری که با تکیه بر فناوری، نویدبخش شفافیت و امنیت بود، اکنون در پیوندگاه رشد پرشتاب تقاضا و موانع قانونی دستوپنجه نرم میکند. در پاسخ به این چالشها، گروه رسانهای «اقتصادآنلاین» نخستین رویداد تخصصی این حوزه را با عنوان «زرآتی؛ از خاک تا طلا» در روزهای ۲۸ و ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن همایشهای بینالمللی رایزن برگزار میکند تا بستری برای گفتوگوی مستقیم میان حاکمیت و بخش خصوصی فراهم کند.
پایان تعلیق ۱۵ ماهه و تفکیک مجوزها
یکی از کلیدیترین تحولات اخیر بازار طلای آنلاین، ازسرگیری صدور مجوزها پس از توقفی ۱۵ ماهه (از بهمن ۱۴۰۳ تا خرداد ۱۴۰۵) است.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی و دبیر علمی همایش زرآتی، با اشاره به این موضوع اعلام کرد که از دوم خرداد امسال، فرآیند صدور مجوزها با تفکیک دو رسته اصلی آغاز شده است: «فروش برخط طلا (آبشده و شمش)» و «فروش آنلاین مصنوعات طلا».
هرچند اکنون حدود ۳۴۰ مجوز در این حوزه صادر شده است، اما با اجرای ضوابط سختگیرانه جدید مبنی بر لزوم انطباق دقیق ذخایر فیزیکی طلا با تعهدات پلتفرمها، پیشبینی میشود تعداد پلتفرمهای فعال کاهش یابد و تنها بازیگران قانونمند و توانمند در بازار باقی بمانند.
کلاف سردرگم سامانه نظارتی و چالشهای فنی
با وجود آنکه سامانه نظارتی برخط طلا در خرداد ۱۴۰۴ رونمایی شد، اما به دلیل عدم همکاری دستگاههای دولتی هنوز به طور کامل عملیاتی نشده است. الفتنسب با انتقاد از این تأخیر گفت: «راهاندازی این سامانه میتواند فروش بیش از موجودی ذخیرهشده را غیرممکن کرده و شفافیت را به حداکثر برساند.»
در همین رابطه، مهدی فدایی، مدیرعامل پلتفرم «طلاسی»، مانع اصلی پیشروی این سامانه را یک چالش فنی-امنیتی دانست. به گفته او، بر اساس الزامات نهادهای امنیتی، ارتباط این سامانه نظارتی با «شاپرک طلا» باید از طریق بستر ارتباطی اختصاصی MPLS مخابرات برقرار شود؛ درخواستی که به شرکت مخابرات ارائه شده و تا زمان تأمین این زیرساخت، سامانه به طور کامل عملیاتی نخواهد شد. بخشی از این ضوابط نیز برای بررسی به هیئت مقرراتزدایی ارجاع شده است.
رقابت نابرابر با بانکها و مسئله انحصار
خزانههایکی دیگر از دغدغههای جدی فعالان بخش خصوصی، ورود بانکها و نئوبانکها به بازار طلا با تکیه بر منابع ارزانقیمت است. مدیرعامل طلاسی در این خصوص تاکید کرد که اگرچه بانکها منابع مالی عظیمی دارند، اما در بلندمدت پلتفرمهای تخصصی به دلیل چابکی، نوآوری فنی و شناخت عمیقِ سنتی و عملی از بازار طلا، برنده این رقابت خواهند بود.
از سوی دیگر، انحصار در خزانههای مورد تایید بانک مرکزی، سدی بزرگ در برابر توسعه این صنعت است. در حال حاضر تنها یک خزانه فعال برای نگهداری طلای پشتیبان پلتفرمها وجود دارد. فعالان صنف خواستار شکستن این انحصار و معرفی خزانههای جدید برای تقویت فضای رقابتی هستند. همچنین، تغییر رویکرد اخیر بانک مرکزی و پذیرش ماهیت «صنفی و غیربورسی» این کسبوکارها (که منجر به تحویل فیزیکی طلا به مشتری میشود) گام مثبتی ارزیابی شده است.
پناهگاه سرمایههای خرد در روزهای بحران
آمارها نشان میدهند که پلتفرمهای آنلاین طلا به پناهگاهی امن برای حفظ ارزش دارایی اقشار متوسط جامعه در برابر تورم تبدیل شدهاند؛ به طوری که در یکی از پلتفرمهای بزرگ، حدود ۹۰ درصد کاربران مبالغی کمتر از یک گرم طلا خریداری کردهاند.
حتی در جریان تنشهای نظامی و جنگ ۱۲ روزه سال ۱۴۰۴ که سیستمهای بانکی با اختلال مواجه شدند، این پلتفرمها توانستند امکان مدیریت دارایی را برای کاربران فراهم کنند و مانع از خروج سرمایه به سمت صرافیهای خارجی شوند.
زرآتی؛ تلاشی برای ایجاد ادبیات مشترک
به گفته سیدمحمدمهدی الحسینی، دبیر اجرایی همایش زرآتی، این رویداد دوروزه پایان یک مسیر نیست، بلکه سرآغاز فرآیندی برای دستیابی به یک ادبیات مشترک میان حاکمیت، نهادهای سیاستگذار و بخش خصوصی است تا با تکیه بر سه اصل «آینده بازار»، «حکمرانی طلای آنلاین» و «اعتماد دیجیتال»، آینده این صنعت پرپتانسیل تضمین شود.
