به گزارش آوای اقتصاد، حجتالاسلام عباسعلی مهدی نیا دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر استان یزد در نشست با خبرنگاران با تأکید بر ضرورت گسترش فرهنگ مطالبهگری عمومی، از شهروندان خواست هرگونه ضعف یا نارسایی مدیریتی در حوزههای مختلف اجتماعی و اداری را به صورت مستند از طریق این ستاد پیگیری کنند.
دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر استان یزد با اشاره به شرایط حساس منطقه و ضرورت افزایش همبستگی اجتماعی اظهار کرد: در وضعیت کنونی، نقش مردم در صیانت از ارزشهای اجتماعی و اصلاح روندهای مدیریتی بسیار تعیینکننده است و ستاد امر به معروف تلاش دارد بستر ارتباط مؤثر میان مردم و مسئولان را فراهم کند.
وی با بیان این که این ستاد مجری طرحهای اجرایی مانند موضوع حجاب و عفاف نیست، افزود: ستاد امر به معروف در حقیقت حلقه ارتباطی میان جامعه و دستگاههای اجرایی است و وظیفه اصلی آن هدایت مطالبات مردمی و پیگیری آن در مسیر قانونی و کارشناسی است.
مهدی نیا یکی از مهمترین عرصههای امر به معروف در جامعه امروز را موضوع حجاب و عفاف دانست و گفت: در کنار این موضوع، حوزههای متعدد دیگری در مدیریت شهری و اداری وجود دارد که مردم میتوانند نسبت به آن مطالبهگری داشته باشند و رسانهها در تبیین این ظرفیت نقش مهمی دارند.
وی همچنین از فعالسازی شوراهای امر به معروف و نهی از منکر در ۱۱ اداره کل استان خبر داد و گفت: هدف از این اقدام، شناسایی دقیق معروفها و منکرهای هر دستگاه و ارائه آن به جامعه برای تقویت نظارت مردمی است.
دبیر ستاد امر به معروف استان یزد با اشاره به راهاندازی تشکلهای مردمی در این حوزه افزود: تاکنون سه تشکل مردمی در حوزههای مطالبهگری اجتماعی در استان شکل گرفته و تلاش میشود این روند با مشارکت گستردهتر مردم ادامه یابد.
وی از برگزاری نشستهای تخصصی با مدیران کل، مسئولان ارشد و شخصیتهای تأثیرگذار استان خبر داد و گفت: تشکیل هیأت اندیشهورز ستاد نیز با هدف ارتقای کیفیت تصمیمسازیها و بررسی علمی مسائل فرهنگی و اجتماعی استان انجام شده است.
مهدی نیا همچنین به فعالیتهای میدانی ستاد اشاره کرد و گفت: در این ایام موکب پاسخگویی ستاد در محله شاهابوالقاسم یزد برپا شده تا کارشناسان به پرسشها و شبهات مردم در حوزههای مختلف پاسخ دهند.
وی در پایان از شهروندان خواست گزارشهای خود درباره مسائل مدیریتی و اجتماعی را از طریق سامانه تلفنی این ستاد ارائه کنند تا روند بررسی و پیگیری آنها در مسیر قانونی انجام شود.
## واکاوی و تحلیل :
### ۱. تحول نقش امر به معروف از رویکرد فردی به نظارت اجتماعی
در سالهای گذشته مفهوم امر به معروف و نهی از منکر اغلب در سطح رفتارهای فردی جامعه مورد توجه قرار میگرفت، اما رویکرد جدیدی که در سخنان دبیر ستاد امر به معروف یزد دیده میشود نشاندهنده تغییر جهت این مفهوم به سمت نظارت اجتماعی و حکمرانی پاسخگو است.
این تغییر رویکرد میتواند زمینهساز افزایش مشارکت مردم در اصلاح ساختارهای مدیریتی باشد. هنگامی که شهروندان احساس کنند امکان طرح مطالبه و پیگیری آن در چارچوب قانونی وجود دارد، مشارکت اجتماعی نیز افزایش مییابد.
در چنین شرایطی امر به معروف میتواند از یک مفهوم صرفاً اخلاقی به یک ابزار مؤثر برای ارتقای کیفیت مدیریت عمومی تبدیل شود؛ ابزاری که نقش مردم را در نظارت بر عملکرد نهادها تقویت میکند.
### ۲. نقش رسانهها در گسترش فرهنگ مطالبهگری
یکی از نکات مهم مطرح شده در این نشست، تأکید بر نقش رسانهها در تبیین ابعاد مختلف امر به معروف و مطالبهگری اجتماعی است. رسانهها میتوانند با طرح مسائل عمومی و بازتاب مطالبات مردم، حلقه ارتباطی میان جامعه و مسئولان باشند.
وقتی رسانهها موضوعات مرتبط با مدیریت شهری، خدمات عمومی و مسائل فرهنگی را به شکل دقیق و کارشناسی بررسی کنند، فضای گفتوگوی عمومی در جامعه شکل میگیرد و مطالبهگری از حالت فردی خارج میشود.
از سوی دیگر رسانهها با آموزش شیوههای صحیح مطالبهگری میتوانند از بروز تنشهای اجتماعی جلوگیری کرده و این فرآیند را در مسیر قانونی و منطقی هدایت کنند.
### ۳. ساختارسازی نهادی برای مطالبهگری
فعالسازی شوراهای امر به معروف در ادارات استان یکی از اقداماتی است که نشان میدهد این ستاد تلاش دارد مطالبهگری را از سطح شعار به سطح ساختار اجرایی منتقل کند.
وجود چنین شوراهایی در دستگاههای اجرایی میتواند باعث شود مسائل و مشکلات هر اداره به صورت تخصصی بررسی و اولویتبندی شود. این روند به شفافتر شدن عملکرد سازمانها کمک میکند.
همچنین اگر خروجی این شوراها به اطلاع مردم برسد، زمینهای برای افزایش اعتماد عمومی و مشارکت بیشتر شهروندان در فرآیند نظارت اجتماعی فراهم خواهد شد.
### ۴. ظرفیت تشکلهای مردمی در حل مسائل فرهنگی
تشکلهای مردمی یکی از مهمترین ابزارهای مشارکت اجتماعی در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی هستند. تشکیل گروههای مطالبهگر در استان یزد نشان میدهد این ظرفیت به تدریج در حال فعال شدن است.
چنین تشکلهایی میتوانند مسائل فرهنگی و اجتماعی را از زاویه نگاه مردم بررسی کرده و پیشنهادهای عملی برای حل آن ارائه دهند. این رویکرد باعث میشود سیاستگذاریها به نیازهای واقعی جامعه نزدیکتر شود.
از سوی دیگر، حضور فعال تشکلهای مردمی در کنار نهادهای رسمی میتواند به افزایش سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد میان مردم و حاکمیت کمک کند.
### ۵. آینده مطالبهگری در حکمرانی محلی
اگر روند فعلی مطالبهگری مردمی به شکل سازمانیافته ادامه پیدا کند، میتواند به یکی از پایههای مهم حکمرانی محلی تبدیل شود. در چنین مدلی، شهروندان تنها دریافتکننده خدمات نیستند بلکه در ارزیابی و اصلاح عملکرد نهادها نیز نقش دارند.
شفافیت اطلاعات، دسترسی آسان مردم به سامانههای ثبت گزارش و پاسخگویی دستگاهها از مهمترین عوامل موفقیت این مدل حکمرانی است.
در نهایت اگر این فرآیند به صورت مستمر و قانونمند ادامه یابد، میتواند به افزایش کارآمدی مدیریتی، کاهش فساد اداری و ارتقای اعتماد عمومی در جامعه منجر شود.
