به گزارش آوای اقتصاد
به نقل از گروه اقتصادی – رونق تولید در اقتصاد ایران بیش از آنکه به تصمیمهای مقطعی و سیاستهای کوتاهمدت وابسته باشد، به ایجاد محیطی باثبات برای فعالیت بنگاهها و تصمیمگیری سرمایهگذاران نیاز دارد. در شرایطی که اقتصاد همزمان با تورم بالا، محدودیتهای ناشی از تحریم، دشواری تامین مالی و اختلال در دسترسی به مواد اولیه مواجه است، نااطمینانی نسبت به آینده میتواند انگیزه سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای تولیدی را کاهش دهد.
استمرار این وضعیت علاوه بر افزایش هزینههای بنگاهها، قدرت خرید خانوارها و چشمانداز اشتغال را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. از این رو، کنترل تورم و مدیریت انتظارات تورمی در کنار تسهیل تامین مواد اولیه و منابع مالی، از مهمترین محورهای سیاستگذاری برای حمایت از تولید به شمار میرود.
به تازگی عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی درباره حمایت شبکه بانکی از تولید گفته است که بانک مرکزی به دنبال حمایت از تولید و رونق اقتصادی از مسیر انضباط پولی و مدیریت بهینه منابع است تا بستر لازم برای فعالیت بنگاههای تولیدی و فعالان اقتصادی فراهم شود.
آمار پرداخت تسهیلات بانکی حکایت از آن دارد که شبکه بانکی در پنج ماه نخست امسال بالغ بر پنج هزار و ۵۱۸ همت تسهیلات پرداخت کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۸.۳ درصد افزایش داشته است؛ از کل تسهیلات پرداختی، مبلغ ۴۱۹۰۶.۵ هزار میلیارد ریال معادل ۷۵.۹ درصد به صاحبان کسب و کار (حقوقی و غیرحقوقی) و ۱۳۲۷۵.۴ هزار میلیارد ریال معادل ۲۴.۱ درصد نیز به مصرف-کنندگان نهایی (خانوار) تعلق گرفته است.
با این وجود، ناظران اقتصادی معتقدند که رشد تورم، تسهیلات دهی نظام بانکی برای رونق تولید و اشتغال را تحت تاثیر قرار می دهد و مانع از سودمندی منابع تخصیص یافته به نظام تولید می شود.
محمدتقی فیاضی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنامعتقد است که در شرایط کنونی ایجاد ثبات در اقتصاد از مسیر مهار شتاب تورم مهمترین اقدامی است که دولت می تواند برای اقتصاد و تولید انجام دهد زیرا مهمترین معضل فعلی اقتصاد، رشد تورم است.
وی در عین حال با بیان اینکه در دو ماه اخیر با سیاست های پولی بانک مرکزی مقداری از شتاب تورم کم شده است، افزود: با این وجود هنوز با نرخ های بالایی از تورم روبرو هستیم که این موضوع به افق و چشمانداز سرمایهگذاری و تولید صدمه میزند و به طور مستقیم معیشت خانوارها و قدرت خرید آنها را تحت تاثیر قرار میدهد.
کنترل انتظارات تورمی اولویت کوتاهمدت دولت باشد
این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه مهمترین اقدام در کوتاهمدت، باید کنترل انتظارات تورمی باشد، اظهار داشت: در شرایط کنونی انتقال اخبار واقعی و شفاف سازی تصمیماتی که دولت میخواهد برای اقتصاد بگیرد، بسیار مهم است و حتی بیان شفاف مسایل مرتبط با سیاست خارجی نیز در جهت آرامشبخشی به بازارها اهمیت ویژه دارد.
فیاضی با اشاره به کاهش درآمدهای مالی و نفتی دولت به دلیل شرایط ناشی از جنگ را مهم دانست و افزود: با توجه به کسری بودجه دولت، انتظار می رود تدابیری اندیشیده شود که جبران آن از محل استقراض از شبکه بانکی و بانک مرکزی صورت نگیرد بلکه با کاهش هزینه های غیرضروری دولت تعادل به بودجه بازگردد.
وی تاکید کرد: اگر سیاست های اعلامی رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر پرهیز از چاپ پول و استقراض در عمل اتفاق بیفتد و با بانکهای ناتراز هم برخورد جدیتری صورت گرفته و جلوی اضافهبرداشت آنها گرفته شود، مهمترین کاری خواهد بود که دولت و بانک مرکزی در شرایط کنونی انجام داده اند.
تامین مواد اولیه چالش اصلی تولیدکنندگان
این کارشناس اقتصادی در عین حال تامین مواد اولیه مورد نیاز بخش تولید را از دیگر مولفه های اثرگذار بر بازار و کنترل تورم برشمرد و تاکید کرد که اجرای سیاست های مرتبط با این بخش نیاز به زمان دارد زیرا در شرایط کنونی که کشور همچنان در شرایط جنگ قرار دارد و تحریمها و محدودیتهای تجاری و اقتصادی برقرار است، بخش تولید با مشکلات مضاعفی روبرو شده است.
فیاضی ادامه داد: محدود سازی تجارت و محاصره دریایی از سوی دشمن اثرات خود را بر تولید دارد و به افزایش هزینه تامین کالاها منجر می شود اما در عین حال نباید از تامین مالی تولید و همچنین مواد اولیه با وجود همه سختی ها غافل شد.
وی با بیان اینکه اکنون جامعه به پیام های امیدبخش در زمینه اقدامات در دست اجرای دولت برای کنترل تورم و انتظارات تورمی نیاز دارد، افزود: اجرای سیاست های مختلف اقتصادی برای مهار تورم در کوتاه مدت منجر به نتیجه نمی شود و ضمن آنکه تورم ناشی از محدودیت های تجاری نیز در ماههای آینده به نرخ های کنونی افزوده خواهد شد.
وی در ادامه به این نکته اشاره کرد که خالی بودن ظرفیت های تولید در اقتصاد ایران این پیام را دارد که مشکل اصلی تولید، تامین مالی و مواد اولیه است زیرا تولید و اقتصاد بویژه در سال های اخیر زیر ضرب تحریم ها و فشارهای خارجی قرار دارد و در هفته های اخیر نیز وزیر خزانه داری آمریکا به طور علنی اعلام کرده است که با تشدید تحریم ها و فشارهای اقتصادی به دنبال به زانو در آوردن ایران است.
افزایش تولید و اشتغال؛ دو مسیر کاهش فقر
این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه کمک به تولید نه تنها به مهار تورم کمک می کند، بلکه از منظر کاهش نرخ بیکاری و فقر نیز اهمیت بالایی دارد، اظهار داشت: با مهار تورم و افزایش تولید می توان قدرت خرید خانوار بویژه اقشار ضعیف و متوسط را به صورت کارآمد افزایش داد.
فیاضی در عین حال کنترل و کاهش نرخ تورم را مهمترین ابزار دولت برای افزایش قدرت خرید خانوارها دانست و افزود: اگرچه بخش تولید به دلیل تشدید فشارها و تحریم های اقتصادی با مشکلات بسیاری مواجه است اما می توان نرخ تورم را در کوتاه مدت کنترل کرد به شرط آنکه دولت دخل و خرج خود را مدیریت کرده و به منابع بانک مرکزی متکی نشود.
وی خاطر نشان کرد: اقتصاد ایران ظرفیت های بالقوه بسیاری دارد که در صورت رفع تحریم ها و کاهش فشارهای اقتصادی می تواند در میان مدت و بلندمدت رشد و شکوفایی اقتصادی را به همراه داشته باشد.
فیاضی مهمترین موضوع در مسیر رونق تولید را جذب سرمایهگذار داخلی و خارجی دانست و تصریح کرد: داشتن یک چشمانداز قابل مدیریت و قابل برنامهریزی مهمترین اقدام برای جذب سرمایه است و در شرایط تورمی ترسیم چنین چشم اندازی دشوار است.
