به گزارش آوای اقتصاد
سید محمد رستگاری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد، در نشست خبری به مناسبت روز جهانی موزهها و هفته میراث فرهنگی با اشاره به شرایط ویژه گردشگری پس از جنگ اخیر، از تدوین بستهای برای تقویت گردشگری دروناستانی خبر داد و اعلام کرد این بسته در ادامه به استانهای موسوم به رئوس طلایی گردشگری کشور نیز تسری خواهد یافت.
وی با بیان اینکه رکود سفرهای گردشگران خارجی و محدودیت سفرهای داخلی، فشار مضاعفی بر تأسیسات گردشگری استان وارد کرده است، میزان خسارت وارده به حوزههای گردشگری و صنایع دستی استان را تاکنون ۱۴۳۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: «اولویت اصلی ما در شرایط کنونی، حفظ اشتغال موجود و جلوگیری از تعطیلی واحدهای فعال گردشگری است.»
رستگاری با تأکید بر اینکه تهدیدهای جنگ نباید به توقف پروژههای میراث فرهنگی منجر شود، تصریح کرد: «در سال مالی ۱۴۰۳ مجموع اعتبارات این حوزه ۱۱۰ میلیارد تومان بود، اما در سال جاری این رقم به ۲۱۶ میلیارد تومان رسیده و پیگیر افزایش بیشتر آن نیز هستیم.» وی همچنین از رشد بیش از دو برابری اعتبارات مرمتی خبر داد و گفت: «اعتبارات مرمت از ۹۶ میلیارد تومان در سال گذشته به ۱۸۹ میلیارد تومان در سال جاری افزایش یافته است.»
مدیرکل میراث فرهنگی استان با اشاره به پنج سفر وزیر میراث فرهنگی به یزد در یک سال گذشته اظهار داشت: «مصوبات این سفرها اکنون در اولویت تخصیص اعتبار وزارتخانه قرار دارد و بخش مهمی از منابع جدید حاصل همین پیگیریهاست.»
از جمله طرحهای شاخص استان که در این نشست تشریح شد، میتوان به مرمت بازار سنتی یزد، پیشرفت پروژه موزه بزرگ یزد، احیای برج و باروی تاریخی و حصار یزد، مرمت بقعه سید رکنالدین و آغاز مرمت بقعه سید شمسالدین اشاره کرد. رستگاری تأکید کرد که در مرمت بازار تاریخی یزد، مشارکت کسبه و بخش خصوصی نقش تعیینکنندهای داشته است.
وی همچنین از تصویب یک همت تسهیلات برای ۳۰۰ طرح گردشگری استان خبر داد و افزود: «این تسهیلات با هدف فعال نگه داشتن طرحها و ایجاد رونق در بخش گردشگری اختصاص یافته است.»
در حوزه باستانشناسی نیز مطالعات در پنج شهرستان استان از سر گرفته شده و بیش از ۵۰ تفاهمنامه مرمتی با شهرداریها و دهیاریها منعقد شده است. به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان، این رویکرد موجب شده یزد عملاً به یک کارگاه فعال مرمتی تبدیل شود.
محمدرضا فلاحتی، معاون میراث فرهنگی استان، نیز در این نشست اعلام کرد: «تاکنون ۲۰۴۹ اثر تاریخی در استان ثبت ملی و برخی ثبت جهانی شدهاند که شامل ۱۷۳۱ اثر غیرمنقول، ۹۰ اثر منقول، ۱۶۳ اثر ناملموس، ۶۵ اثر طبیعی، ۱۵ بافت ثبتشده و ۱۱ اثر ثبت جهانی است.» وی تقویت نیروی انسانی متخصص و همکاری با شهرداریها برای مرمت هدفمند و پرهیز از تیپسازی را از اقدامات مهم سال جاری برشمرد.
الهه خاکباز الوندیان، رئیس گروه موزهها، نیز با اشاره به شعار «موزهها، پیونددهنده جهان گسسته» اظهار داشت: «موزهها پرچم هویت یک ملت هستند و در شرایط بحران میتوانند پناهگاه معنا، حافظه جمعی و تقویتکننده انسجام اجتماعی باشند.» وی از برگزاری بیش از ۵۰ برنامه در هفته میراث فرهنگی و افزایش تعداد موزههای استان به ۳۸ مورد با افتتاح موزههای جدید خبر داد.
# واکاوی و تحلیل خبر :
## ۱. جهش اعتبارات و پیام سیاستی آن
افزایش بیش از دو برابری اعتبارات میراث فرهنگی یزد، نشاندهنده تغییر رویکرد از مدیریت حداقلی به مدیریت توسعهمحور است. این افزایش در شرایطی رخ داده که کشور با فشارهای اقتصادی و امنیتی روبهرو بوده است.
چنین رشدی پیام روشنی به فعالان حوزه میراث و گردشگری میدهد که این بخش در اولویت برنامهریزی استانی قرار گرفته است. استمرار این روند میتواند زمینهساز تثبیت جایگاه یزد در سطح ملی باشد.
از منظر سیاستگذاری، تخصیص منابع در زمان بحران نشان میدهد نگاه مدیریتی استان بر «تبدیل تهدید به فرصت» استوار است.
## ۲. بسته تقویت گردشگری دروناستانی
رکود سفرهای خارجی و محدودیت سفرهای داخلی، ضرورت تمرکز بر گردشگری بومی را دوچندان کرده است. بسته دروناستانی میتواند ظرفیتهای پنهان تقاضای محلی را فعال کند.
این رویکرد، ضمن حفظ اشتغال، موجب تقویت حس تعلق
اجتماعی و بازگشت نشاط عمومی خواهد شد.
در صورت موفقیت، تعمیم این الگو به استانهای هممسیر میتواند شبکهای از مقاصد مکمل ایجاد کند.
## ۳. تسهیلات یک همتی و نقش آن در تثبیت بازار
تصویب یک همت تسهیلات برای ۳۰۰ طرح گردشگری، ابزار مالی مهمی برای جلوگیری از رکود عمیقتر است.
تزریق هدفمند تسهیلات، در صورت نظارت دقیق، میتواند از تعطیلی واحدها جلوگیری کند.
اثر چندبرابری این منابع در اقتصاد محلی، اشتغال و زنجیره تأمین قابل توجه خواهد بود.
## ۴. مرمت بازار یزد به عنوان پروژه نمادین
بازار تاریخی یزد نهتنها یک پروژه عمرانی بلکه نماد هویت شهری است.
مشارکت کسبه در مرمت، نمونهای از حکمرانی مشارکتی در حوزه میراث است.
این تجربه میتواند الگویی برای سایر بافتهای تاریخی کشور باشد.
## ۵. احیای باستانشناسی و دانشبنیانی
از سرگیری مطالعات باستانشناسی در پنج شهرستان، احیای نگاه علمی به میراث است.
بدون پشتوانه پژوهشی، حفاظت پایدار ممکن نیست.
تقویت پیوند دانشگاه و مدیریت اجرایی، ضامن کیفیت تصمیمها خواهد بود.
## ۶. نقش موزهها در بازسازی سرمایه اجتماعی
موزهها در شرایط بحران، کارکردی فراتر از نمایش اشیاء دارند.
آنها روایتگر هویت و حافظه جمعیاند و میتوانند شکافهای اجتماعی را کاهش دهند.
برنامههای هفته میراث فرهنگی فرصتی برای تقویت گفتوگوی اجتماعی است.
## ۷. مشارکت مردمی و مدل حکمرانی محلی
بیش از ۵۰ تفاهمنامه مرمتی و اردوهای داوطلبانه نشان از ظرفیت اجتماعی بالای استان دارد.
بدون مشارکت مردم، مرمت گسترده ممکن نیست.
ایجاد پایگاههای مردمی میتواند ساختار این مشارکت را پایدار کند.
## ۸. چشمانداز بینالمللی و جذب سرمایهگذار
رایزنی با سرمایهگذار بزرگ گردشگری، نشانه نگاه فراتر از مدیریت روزمره است.
در صورت تحقق، این سرمایهگذاری میتواند یزد را در سطح جهانی معرفی کند.
پیوند سرمایهگذاری، مرمت و برندینگ مقصد، مسیر آینده گردشگری یزد را شکل خواهد داد.
## جمع بندی
مدیرکل میراث فرهنگی یزد از تدوین بسته تقویت گردشگری دروناستانی، افزایش دو برابری اعتبارات، تصویب یک همت تسهیلات برای ۳۰۰ طرح گردشگری و اجرای گسترده برنامههای مرمتی و موزهای در استان خبر داد.
