به گزارش آوای اقتصاد
به نقل از تجارت نیوز افت عملکرد سایپا، کاهش تولید، زیانهای انباشته و بدهی به قطعهسازان و دیگر مشکلاتی که این خودروساز با آنها دستوپنجه نرم میکند، بار دیگر عملکرد مدیریت فعلی این شرکت را زیر سوال برده است. مدیران سایپا بخشی از وضعیت موجود را با عواملی نظیر جنگ و مشکلات بیرونی توجیه میکنند اما بررسیهای تجارتنیوز نشان میدهد روند نزولی عملکرد این خودروساز از پیش از جنگ آغاز شده است.
همزمان، پرونده واگذاری سایپا نیز همچنان باز است؛ با وجود اینکه بارها درباره این واگذاری صحبت شده، اما هنوز به سرانجام نرسیده است.
عوامل بیرونی برای همه خودروسازان یکسان است؛ تفاوت عملکرد از ساختار داخلی سایپا میآید
بابک صدرایی، کارشناس حوزه خودرو، در گفتوگو با تجارتنیوز مطرح کرد: «برای بررسی وضعیت خودروسازان، یک ساختار بیرونی و یک ساختار درونی داریم. ساختار بیرونی به محیط کلان کشور، شرایط اقتصادی و سیاسی، شرایط جنگی و تحریمها اشاره دارد که بر همه خودروسازان و فعالان این حوزه تاثیر میگذارد. در مقابل، محیط درونی شامل قدرت مدیریت، انسجام تیمی، زنجیره تامین، نحوه تولید، فروش و بازاریابی میشود.»
او در ادامه اضافه کرد: «در بحث خارجی، شرایط برای همه یکسان است و فرقی نمیکند ایرانخودرو باشد یا سایپا. آنچه این اختلاف را ایجاد میکند، شرایط و تغییرات داخلی است. قطعا اگر ایرانخودرو وضعیت بهتری داشته، نشان میدهد تیم مدیریتی آن نسبت به سایپا از انسجام بهتری برخوردار است.»
اعداد و ارقام، عملکرد مدیران را مشخص میکنند؛ ادعای مدیران ملاک نیست
صدرایی درباره ملاک ارزیابی عملکرد مدیریت سایپا بیان کرد: «اینکه مدیران این موضوع را قبول دارند یا ندارند، بحث دیگری است. در تصمیمگیریها و ارزیابیهای مدیریتی، اعداد و ارقام هستند که خودشان را نشان میدهند. ما در صنعت خودرو و به طور کلی در حوزه صنعت، با اعداد و ارقام و خروجی کار داریم. اینکه چه کسی این وضعیت را قبول دارد یا ندارد، یک بحث فردی و شخصی است؛ ملاک تصمیمگیری، خروجی است.»
او افزود: «برای مثال، اگر امروز در دنیا بخواهند فولکسواگن یا تویوتا را ارزیابی کنند، میزان فروش، سود، رضایت، ارزش برند و سود خالص و ناخالصی که به دست آوردهاند، ملاک ارزیابی قرار میگیرد. ممکن است مدیران ادعا کنند که ما بهترین شرکت خودروسازی دنیا هستیم، اما این صرفا یک ادعاست. اعداد و ارقام و واقعیتهای کیفی و کمی که ملاک سنجش هستند، واقعیت را مشخص میکنند.»
سایپا به تغییر ساختار مدیریتی نیاز دارد
این کارشناس صنعت خودرو درباره راهکار اصلاح وضعیت سایپا اظهار کرد: «به هر صورت، سایپا به تغییر ساختار مدیریتی نیاز دارد؛ ساختاری که بتواند همه ابعاد را، چه به لحاظ محصول و بازار و چه در حوزه تامین، لجستیک، قیمت تمامشده، بهرهوری و کاهش هزینهها، در نظر بگیرد.»
او ادامه داد: «ما امروز صرفا با یک حوزه مواجه نیستیم که مثلا بگوییم محصول مناسبتری تولید شود، بلکه مجموع عوامل باید اصلاح شوند.
ساختارهای تولید، تامین، فروش، بازاریابی و خدمات همگی نیازمند اصلاح هستند.»
صدرایی درباره تغییرات مورد نیاز در ساختار خودروسازی سایپا توضیح داد: «به نظر من، شرکتها باید هم در حوزه تولید، هم در حوزه محصول و هم در استراتژی فروش و بازاریابی خود تغییرات بسیار عمدهای ایجاد کنند و ساختارهایشان را روانتر کنند تا امکان اصلاح و تغییر در آنها فراهم شود.»
صرف تغییر مدیران ردههای پایین مشکلی را حل نمیکند؛ ساختار سایپا باید اصلاح شود
این کارشناس حوزه خودرو درباره تاثیر تغییر مدیران ردهپایین سایپا و انتصابات ناگهانی این شرکت گفت: «به نظر من، در ساختاری که قرار است اصلاح شود، به جای تغییر افراد باید در فاز اول خود ساختار تغییر کند؛ یعنی ساختارهای فکری و مدیریتی و همچنین فرآیندهای تصمیمسازی و تصمیمگیری باید تغییر کنند.»
او در ادامه بیان کرد: «بعد از اینکه این تغییرات صورت گرفت، باید دید کدام مدیران یا افراد با این ساختار همراستا هستند تا بمانند. آنهایی هم که نمیتوانند با ساختار همراه شوند، به صورت اتوماتیک حذف خواهند شد.»
صدرایی با تاکید بر لزوم تغییر در ساختار مدیریتی سایپا، بیان کرد: «صرفا با تغییر مدیریت یا مدیران ردهپایین مشکلی حل نمیشود. این ساختار است که باید اصلاح شود و یک ساختار درست و نسبتا منطقی حاکم شود تا نتیجه مطلوب به وجود بیاید.»
بیشتر افرادی که برای واگذاری سایپا جلو آمدهاند، در حد یک ادعا هستند
این کارشناس حوزه خودرو درباره احتمال واگذاری سایپا به بخش خصوصی توضیح داد: «فکر میکنم در شرایط فعلی، بیشتر افرادی که برای واگذاری سایپا جلو آمدهاند، در حد یک ادعا هستند. اکنون شرایط بهگونهای نیست که کسی بیاید چنین سرمایهگذاری کلانی انجام دهد. اگر هم چنین سرمایهگذاری کلانی صورت بگیرد، سرمایهگذار حتما دوباره به دنبال همان فضای انحصاری و رانتهای ویژه خواهد بود.»
او افزود: «در یک فضای آزاد و رقابتی خیلی سخت است که کسی جلو بیاید، سایپا را با ساختار و شرایطی که اکنون دارد در اختیار بگیرد و به عنوان شرکتی که هیچ حمایتی پشت آن نیست، آزادانه فعالیت کند.»
سیستمهای مدیریتی ما در صنعت خودرو رابطهمند هستند، ضابطهمند نیستند
صدرایی در پاسخ به این پرسش که چه سیاستهایی در صنعت خودرو باید تغییر کند، بیان کرد: «تا زمانی که با صنعت خودروسازی جهان انقطاع داریم، امنیت سرمایهگذاری و امنیت اقتصادی در کشور نداریم و فضای بازی وجود ندارد که سرمایهگذار امنیت داشته باشد و برای سرمایهگذاری وارد شود.»
این کارشناس حوزه خودرو ادامه داد: «از سوی دیگر، سیستمهای مدیریتی ما رابطهمند هستند، ضابطهمند نیستند.
تا زمانی که با صنعت خودروسازی جهان پیوند نخوریم، اتفاق خاصی در صنعت خودروسازی ما و سیاستهای کلان این حوزه شکل نمیگیرد.»
