به گزارش آوای اقتصاد
در اقدامی تحولآفرین و برای نخستینبار در تاریخ دانشگاههای ملی مهارت سراسر کشور، استان یزد میزبان دانشجویان بینالمللی میشود؛ رویکردی که نویدبخش پیوند دانش بومی با استانداردهای جهانی، تقویت بیش از پیش اقتصاد دانشبنیان و تثبیت جایگاه یزد به عنوان قطب تربیت نیروی انسانی متخصص در پایتخت صنعتی کشور است.
یزد، پیشگام بینالمللیسازی دانشگاه ملی مهارت شد
استان یزد که همواره به عنوان قطب صنعتی و مهد آموزشهای فنی شناخته میشود، بار دیگر در سطح کشور پیشگام شد. بنا بر اعلام رئیس دانشگاه ملی مهارت استان یزد، این مرکز آموزشی برای نخستینبار در میان تمامی واحدهای دانشگاه ملی مهارت کشور، درهای خود را به روی دانشجویان بینالمللی گشوده است.
احمد محتشمی در نشست خبری با اصحاب رسانه، با تشریح جزئیات این برنامه راهبردی، تأکید کرد که فرآیند پذیرش این دانشجویان، عمدتاً از کشورهای عراق، لبنان و افغانستان، از ابتدای سال تحصیلی جدید آغاز خواهد شد. وی هدف از این اقدام را توسعه دیپلماسی علمی، صدور دانش فنی و تقویت همکاریهای آموزشی در سطح منطقه دانست.
آموزش مهارتمحور؛ کلید اشتغال پایدار
دانشگاه ملی مهارت یزد با بهرهگیری از مدل آموزشی ۷۰ درصد عملی و ۳۰ درصد نظری، توانسته است شکاف عمیق میان فضای دانشگاهی و محیط کار را پر کند. محتشمی با اشاره به اینکه ۸۰ درصد از فارغالتحصیلان این دانشگاه بلافاصله جذب بازار کار میشوند، بیان کرد: «دانشجویان ما به معنای واقعی کلمه “تکنسین آچار به دست” هستند و این همان حلقه مفقودهای است که صنعت ما به آن نیاز حیاتی دارد.»
در همین راستا، طرح بورسیه صنعتی نیز به عنوان یکی از نقاط عطف برنامههای این دانشگاه دنبال میشود. طبق این طرح، دانشجویان بورسیه ضمن حضور در واحدهای صنعتی و فعالیت ماهانه ۵۰ ساعت در خطوط تولید، علاوه بر دریافت حقالزحمه، از تضمین شغلی پس از فارغالتحصیلی برخوردار میشوند.
توسعه زیرساختها در سراسر استان
محمد امیدپناه، معاون آموزشی این دانشگاه نیز با یادآوری پیشینه درخشان آموزشکده فنی شهید صدوقی یزد به عنوان نخستین مرکز آموزش عالی استان از سال ۱۳۵۲، از فعالیت قریب به ۸ هزار دانشجو در ۱۰ مرکز مختلف در شهرستانهای ابرکوه، تفت، خاتم، مهریز، بافق، اردکان، میبد و یزد خبر داد.
وی افزود: «ظرفیت پذیرش بدون آزمون در مقطع کاردانی پیوسته، فرصتی کمنظیر برای داوطلبان فراهم آورده است؛ بهطوری که از ۲۳ رشته موجود، ۱۸ رشته صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی دانشجو میپذیرند و تنها پنج رشته خاص به دلیل ماهیت تخصصی، نیازمند آزمون ورودی هستند.»
همچنین، مهدی مستقلچی، معاون دانشجویی دانشگاه نیز با تأکید بر تأمین رفاه دانشجویان، از آمادگی کامل ۱۵ بلوک خوابگاهی با تجهیزات مدرن و ارائه خدمات مشاورهای خبر داد تا محیطی پویا برای تحصیل دانشجویان بومی و بینالمللی فراهم شود. ثبتنام نوبت دوم بدون آزمون نیز از ۱۵ تا ۲۰ شهریورماه فرصتی است تا علاقهمندان به تحصیل در رشتههای کاردانی و کارشناسی، شانس ورود به این دانشگاه مهارتمحور را از دست ندهند.
واکاوی و تحلیل فنی و عمیق:
۱. تحلیل دیپلماسی مهارتی و جذب دانشجو
پذیرش دانشجوی خارجی در دانشگاه ملی مهارت یزد، فراتر از یک تغییر ساده در فرآیند ثبتنام، نشاندهنده گذار از آموزشهای صرفاً بومی به سمت استانداردهای فرامرزی است. این اقدام میتواند به تثبیت جایگاه ایران در منطقه به عنوان مرجع آموزشهای فنیوحرفهای کمک کند و در درازمدت زمینهساز تبادلات فناوری میان نخبگان صنعتی کشورهای همسایه شود.
این تصمیم هوشمندانه، یزد را به کانون جذب استعدادهایی تبدیل میکند که به دنبال مهارتهای کاربردی هستند. با توجه به اشتراکات فرهنگی با کشورهای هدف، این دانشگاه میتواند مدلهای بومیسازی شده مهارتآموزی را به عنوان یک الگوی موفق به سایر کشورها صادر کرده و شبکه نخبگان صنعتی در منطقه را حول محور دانش فنی یزد شکل دهد.
بهرهگیری از دانشجویان بینالمللی همچنین به ارتقای سطح تبادلات فرهنگی و علمی در آموزشکدههای یزد کمک میکند. حضور این دانشجویان، محیط علمی دانشگاه را از حالت یکنواختی خارج کرده و به تبادل دانش و تجربه میان دانشجویان ایرانی و خارجی منجر میشود که خود عاملی برای افزایش خلاقیت و نوآوری در حل مسائل صنعتی خواهد بود.
۲. بازمهندسی رابطه صنعت و دانشگاه
مدل بورسیه صنعتی با ۵۰ ساعت فعالیت ماهانه، راهکاری عملیاتی برای حل معضل عدم مهارت فارغالتحصیلان است. این مدل، صنعت را از وضعیت «مصرفکننده نیروی کار آموزشدیده» به «شریک آموزشی» تغییر وضعیت میدهد. با این ساختار، دانشجو در حین تحصیل با چالشهای واقعی تولید آشنا شده و تئوریها را در محیط کار کالیبره میکند.
این رویکرد، هزینههای آموزش بدو خدمت را برای کارخانهها و واحدهای صنعتی بهشدت کاهش میدهد. وقتی دانشجو همزمان با تحصیل، با فرهنگ سازمانی و استانداردهای تولید واحد صنعتی بورسیه آشنا میشود، پس از فارغالتحصیلی نیاز به بازآموزی ندارد و از همان روز نخست، نیرویی کارآمد و مفید برای چرخه تولید است.
تضمین اشتغال در این طرح، یک مشوق روانی و اقتصادی بزرگ برای دانشجویان است. این ساختار ریسک بیکاری فارغالتحصیلان را به حداقل رسانده و اشتیاق داوطلبان ورود به رشتههای فنی را دوچندان میکند؛ موضوعی که خود به توسعه فرهنگ کار و تلاش در جامعه دامن میزند.
۳. آسیبشناسی نظام آموزشی فعلی و راهکار مهارتی
تأکید بر نسبت ۷۰ به ۳۰ در دروس عملی به تئوری، یک اصلاح ساختاری ضروری در بدنه آموزش عالی کشور است. بسیاری از دانشگاهها با رویکردهای صرفاً نظری، دانشآموختگانی تولید میکنند که توانایی تبدیل دانش به محصول را ندارند. دانشگاه ملی مهارت یزد با تمرکز بر «آچار به دستی»، این نقیصه را برطرف کرده است.
این تمرکز بر مهارت عملی، مستقیماً با نیازهای بازار کار ایران همخوانی دارد. ۸۰ درصد مشکلات کشور که رئیس دانشگاه به آن اشاره کرد، غالباً ناشی از کمبود نیروی انسانی ماهر است که بتواند با تکنولوژیهای موجود کار کند و آنها را توسعه دهد. آموزش فنی، دقیقاً همان حلقهای است که باید فاصله بین نیاز صنعت و خروجی دانشگاه را پر کند.
حرکت به سمت آموزشهای دانشبنیان در کنار آموزشهای سنتی، این دانشگاه را در مسیر درست قرار داده است. با تربیت نیروی انسانی متخصص، نه تنها وابستگی به تکنولوژی خارجی کاهش مییابد، بلکه خلاقیت برای بومیسازی قطعات و ماشینآلات افزایش یافته و در نهایت به خودکفایی در بخشهای حساس صنعتی منجر خواهد شد.
۴. عدالت آموزشی و توزیع متوازن مراکز
وجود ۱۰ آموزشکده در شهرستانهای مختلف استان یزد، گواه بر اجرای عدالت آموزشی و دسترسی آسان شهروندان به آموزشهای عالی مهارتی است. تمرکززدایی از مرکز استان و توزیع مراکز در شهرستانهایی مانند خاتم و بافق، باعث میشود که نخبگان محلی مجبور به مهاجرت به مراکز استان نشوند و تخصص خود را در زادگاه خود به کار بگیرند.
این پراکندگی جغرافیایی به توسعه متوازن استان نیز کمک میکند. هر آموزشکده میتواند با توجه به پتانسیل صنعتی منطقه خود (مانند فولاد در بافق یا کشاورزی و صنایع مرتبط در دیگر شهرستانها) تخصصگرایی کرده و نیروی انسانی همان منطقه را تربیت کند.
این شبکه گسترده، ظرفیت بالایی برای جذب دانشجو ایجاد کرده است. دسترسی به چنین مراکز فنی در نزدیکی محل سکونت، موانع اقتصادیِ مهاجرت تحصیلی را حذف کرده و باعث میشود اقشار بیشتری از جامعه بتوانند بدون دغدغه هزینههای خوابگاه و رفتوآمد، به کسب مهارت بپردازند.
۵. اهمیت پذیرش بدون آزمون در توسعه سرمایه انسانی
پذیرش بدون آزمون بر اساس سوابق تحصیلی، دریچهای به سوی شکوفایی استعدادهایی است که شاید در آزمونهای تستی موفق نباشند اما در کارهای عملی نوابغی بینظیر هستند. نظام آموزشی ما باید بین توانایی تستزنی و توانایی حل مسئله فنی تمایز قائل شود.
این سیستم جذب، انگیزه دانشآموزان هنرستانی را برای ادامه تحصیل افزایش میدهد. بسیاری از این دانشآموزان با در دست داشتن دیپلم مهارت، ترجیح میدهند در دانشگاهی حضور یابند که به جای تئوریهای انتزاعی، با ابزار و ماشینآلات کار دارد. این مدل پذیرش، نرخ ریزش دانشجویان فنی را کاهش میدهد.
همچنین، این سیاست راهبردی به تأمین سریعتر نیروی کار مورد نیاز بازار کمک میکند. با تسهیل روند ورود به دانشگاه در رشتههایی که تقاضای بالایی برای آنها در بازار وجود دارد، میتوان نیازهای صنعت را در زمان کوتاهتری پاسخ داد و نرخ بیکاری در میان فارغالتحصیلان رشتههای فنی را به طور چشمگیری کاهش داد.
جمعبندی
اقدام دانشگاه ملی مهارت یزد در پذیرش دانشجوی خارجی و توسعه طرحهای بورسیه صنعتی، نشاندهنده یک الگوی مدیریتی موفق است که آموزش را با نیازهای واقعی جامعه پیوند داده است. این دانشگاه با تکیه بر زیرساختهای گسترده در سطح استان و تمرکز بر آموزشهای عملی، نه تنها در حال تربیت نیروی متخصص برای داخل است، بلکه با جذب دانشجویان بینالمللی، در حال صدور الگوی موفق آموزش فنی و مهارتی به جهان است. این رویکرد پیشرو، نویدبخش آیندهای درخشان برای صنعت و اقتصاد استان یزد و کشور است.
