به گزارش آوای اقتصاد
به نقل از عماد جعفری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اعمال مالیاتهای پلکانی بر فروش خودرو، اظهار کرد: چالش حذف دلالها از بازار، مالیات پلکانی، تعرفه مالیات، گواهی اسقاط و این قبیل موارد نیست. زمانی میتوانیم دلالان را از بازار و از واسطهگری حذف کنیم که خودرو تبدیل به کالا مصرفی شود.
وی با اشاره به اینکه حذف دلالان از بازار خودرو زمانی امکان پذیر است که واردات خودرو تسریع یابد، افزود: برای بازاری با ۹۰ میلیون نفر، واردات تعداد محدودی خودرو نمیتواند پاسخگو نیاز بازار باشد و تنها تعداد محدودی از افراد میتوانند از طریق لینکهایی که در اختیار دارند، برای خرید خودرو ثبت نام کنند. در ادامه نیز همین افراد خودروهای خریداری شده را با ایجاد حباب قیمتی بالا در بازار عرضه میکنند.
این کارشناس خودرو اظهار کرد: اگر واردات خودرو تسهیل و تعداد خودروهای وارداتی به اندازه کافی افزایش یابد، میان عرضه و تقاضا تعادل ایجاد خواهد شد و دیگر دلال نمیتواند خودرو را از شرکت وارد کننده خریداری و در بازار سیاه با قیمتهای بالا عرضه کند.
جعفری با اشاره به نقش عرضه و تقاضا در بازار خودرو، اظهار کرد: بازار خودرو بیش از هر چیز تابع میزان عرضه و تقاضا است و اعمال مالیات پلکانی، در صورتی که با افزایش متناسب عرضه همراه نباشد، میتواند به افزایش قیمت خودرو و تشدید ناترازی در بازار منجر شود.
هزینه گواهی اسقاط، قیمت خودروهای وارداتی را افزایش داده است
وی با بیان اینکه گواهی اسقاط برای خودروهای بالای ۱۵ هزار یورو دو برابر و در برخی موارد سه برابر شده است، تصریح کرد: در عمل، خودرو هایی که بیش از ۱۵ هزار یورو قیمت دارند، حدود ۳۶۰ میلیون تومان از مبدا، یعنی در نتیجه تصمیمات اتخاذ شده، افزایش قیمت پیدا کردند. برای خودروهای زیر ۱۵ هزار یورو نیز حدود ۲۳۰ تا ۲۶۰ میلیون تومان به قیمت تمام شده افزوده میشود.
این کارشناس خودرو ادامه داد: بنابراین، در شرایطی که برخی تصمیمات و هزینههای تحمیل شده از سوی دولت میتواند بر قیمت تمام شده خودرو اثر بگذارد، نمیتوان تعرفه پلکانی را به تنهایی راهکاری موثر برای تنظیم بازار دانست. تنظیم بازار خودرو بیش از هر چیز به افزایش عرضه و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا نیاز دارد.
جعفری با اشاره به اصول تنظیم بازار و نقش عرضه و تقاضا در اقتصاد، خاطرنشان کرد: در علم اقتصاد، یکی از اصول اساسی این است که قیمت و شرایط بازار تا حد زیادی تحت تاثیر میزان عرضه و تقاضا قرار دارد. زمانی که عرضه به اندازه کافی وجود داشته باشد، بازار نیز به صورت طبیعی به سمت تعادل حرکت میکند. در حال حاضر، یکی از دلایل معامله محصولات ایران خودرو با قیمتهای بالا در بازار آزاد، محدود بودن عرضه در مقایسه با میزان تقاضا است.
محدودیت واردات، فاصله قیمت کارخانه و بازار را افزایش میدهد
این کارشناس خودرو با اشاره به محدود بودن واردات خودرو و نبود محصولات رقیب، اضافه کرد: در چنین شرایطی، افزایش تقاضا زمینه را برای شکل گیری واسطهگری و بازار غیررسمی فراهم میکند. در این میان، واسطه می تواند فردی خارج از شرکت یا حتی فردی مرتبط با زنجیره عرضه باشد. نتیجه این وضعیت نیز شکلگیری حباب قیمتی و افزایش قابل توجه فاصله میان قیمت کارخانه و بازار است.
جعفری اظهار کرد: به همین دلیل، نمیتوان صرفا با اعمال تعرفه پلکانی انتظار داشت مشکلات بازار خودرو برطرف شود. این سیاست به تنهایی نمیتواند جایگزین افزایش عرضه و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا شود. در دورههایی که تعرفه واردات خودرو حتی در سطوح بالایی قرار داشت، ساختار تعرفهای ساده تر بود و بازار نیز شرایط متفاوتی داشت. برای خودروهای هیبریدی نیز تعرفه پایینتری در نظر گرفته شده بود.
وی با اشاره به اینکه در آن مقطع، شرکتهای وارد کننده امکان بیشتری برای تامین و عرضه خودرو داشتند و حتی امکان خرید اقساطی از شرکتهای تولید کننده یا وارد کننده فراهم بود، گفت: امروز نیز به جای آزمودن روشهای مختلف، بهتر است سیاستهای تنظیم بازار بر اساس الگوهای مشخص و تجربه شده در سایر کشورها تدوین و اجرا شود. بازار خودرو ایران نیز در نهایت یک بازار خرید و فروش کالا است و اصول حاکم بر آن تفاوت چندانی با سایر بازارها ندارد. بنابراین، می توان با تکیه بر سازوکارهای شناخته شده اقتصادی و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا، به تنظیم پایدار این بازار کمک کرد.
توقف ثبت سفارش، زمینه شکلگیری حباب قیمتی و افزایش فعالیت واسطهها
این کارشناس خودرو با اشاره به اینکه توقف چندماهه ثبت سفارش خودرو را یکی از تصمیماتی است که زمینه شکلگیری حباب قیمتی و افزایش فعالیت واسطهها در بازار را فراهم کرده است، اظهار کرد: وقتی از یک سو بر ضرورت تنظیم بازار و کنترل قیمتها تاکید میشود و از سوی دیگر، با محدودیت واردات یا توقف ثبت سفارش، عرضه کاهش پیدا میکند، طبیعی است که فاصله میان قیمت واقعی و قیمت بازار افزایش پیدا کند.
جعفری ادامه داد: افزایش عرضه، تسهیل واردات، ایجاد رقابت و طراحی یک سازوکار شفاف و قابل پیشبینی، موثرترین راه برای کاهش حباب قیمتی و ساماندهی بازار خودرو است.
جعفری با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار سیاستگذاری در صنعت خودرو، خاطرنشان کرد: برخی رویکردها در کشور مانع واگذاری اختیارات به بخش خصوصی میشود. هر سیاستی که بدون توجه به اصل عرضه و تقاضا اجرا شود، نهتنها مشکل بازار خودرو را حل نمیکند، بلکه ممکن است با کاهش عرضه و افزایش نااطمینانی، زمینه را برای رشد دوباره قیمتها و فعالیت واسطهها فراهم کند.
وی با اشاره به برخی از تصمیمات ایجادشده برای تردد خودروهای مناطق آزاد، عنوان کرد: این تصمیمات میتواند مانع شکلگیری یک بازار رقابتی شود. اگر قرار است مناطق آزاد بهعنوان ابزاری برای توسعه تجارت و افزایش رقابت عمل کنند، باید امکان استفاده واقعی از ظرفیت آنها فراهم شود.
این کارشناس خودرو با اشاره به اختلافات ایجاد شده درباره تردد خودروهای مناطق آزاد، تصریح کرد: اگر قرار است خودروهای مناطق آزاد صرفا در محدودههای بسیار محدود امکان تردد داشته باشند، اساسا بخشی از فلسفه ایجاد این مناطق زیر سؤال میرود. سیاستگذاری در این حوزه باید شفاف، قابل پیشبینی و مبتنی بر منافع مصرفکننده باشد.
وی اظهار کرد: هر سیاستی که بدون توجه به اصل عرضه و تقاضا اجرا شود، نه تنها مشکل بازار خودرو را حل نمیکند، بلکه ممکن است با کاهش عرضه و افزایش نا اطمینانی، زمینه را برای رشد دوباره قیمتها و فعالیت واسطهها فراهم کند.
